Waardecreatie Eneco Groep

Sturen op impact

Waardecreatiemodel Eneco Groep

Trends en marktontwikkelingen

Transformatie van de energiesector

Ons energiesysteem is in transformatie. Het tempo van de transformatie wordt vooral bepaald door technologische ontwikkelingen. Waardeketens innoveren en integreren; technische bedrijven wagen zich aan mobiliteit en energie, en start-ups bevinden zich op het kruispunt van traditioneel verschillende industrieën.

Onze inspanning is erop gericht de opwarming van de aarde ruim onder de twee graden te houden en verder in te zetten op verduurzaming van onze energie.

De energietransitie wordt gedreven door decarbonisering, decentralisering, democratisering en digitalisering.

Decarbonisering

Er komt meer duurzaam opgewekte elektriciteit in de netwerken. Nieuwe windparken kunnen tegen een veel lagere kostprijs ontwikkeld worden, gedreven door de technologische ontwikkeling en schaalvoordelen, waarop de eisen van internationale tenders al zijn afgestemd. Door de toename van zonne- en windenergie daalt ook de marktprijs van elektriciteit. Deze prijzen worden daarmee steeds minder beïnvloed door conventionele centrales. Prijzen op groothandelsmarkten worden volatieler door grotere schommelingen in de vraag en vooral in het aanbod van energie, dat meer afhankelijk is van het weer.

In verschillende landen waar wij actief zijn, waaronder België en het Verenigd Koninkrijk, is onduidelijkheid over de toekomstige netwerkcapaciteit. Duitsland lijkt de CO2-doelstellingen niet te halen, en afhankelijk van de toekomst van de kolencentrales in dat land staat ook de huidige overcapaciteit mogelijk onder druk. Daarnaast heeft uitfasering van aardgas voor huishoudelijk gebruik nogal wat consequenties voor de gas-, elektriciteits- en warmtenetten en de verwarmingssystemen in woningen in Nederland.

Rotterdam wordt aardgasvrij

Rotterdam werkt hard aan een betaalbaar, betrouwbaar en aardgasvrij verwarmde stad in 2050. Alle woningen zijn dan goed geïsoleerd, koken is elektrisch en het verwarmen van gebouwen gebeurt met elektriciteit of door collectieve warmte. Eneco werkt samen met Havensteder, Nuon, Warmtebedrijf Rotterdam, Stedin, Vestia, Woonbron, Woonstad Rotterdam, Ressort Wonen, gemeente Rotterdam en het Ministerie van Economische Zaken aan dit gezamenlijke einddoel.

Decentralisering

We gaan van een centraal naar een decentraal model. Het elektriciteitssysteem transformeert naar een meer gedistribueerde, klantgerichte en servicegerichte industrie, gedreven door diepgaande klantenkennis.

Op decentraal niveau bundelen eigenaren van zonnepanelen of elektrische auto's hun krachten, waardoor virtuele elektriciteitscentrales ontstaan die een steeds grotere rol gaan spelen. Het verdienpotentieel in de energiemarkt verschuift hiermee naar ‘achter de meter’.

In Europese huishoudens daalt de vraag naar centraal geleverde energie. De belangrijkste redenen daarvoor zijn verbeterde energie-efficiëntie, isolatie en zelfopwekking via bijvoorbeeld zonnepanelen. Met de groei van zonne-energie, opslag en elektrische mobiliteit komen consumenten ook aan de andere kant te staan: ze worden producent.

Democratisering

Mensen zoeken naar toegevoegde waarde, persoonlijke verbinding en producten en diensten die aansluiten bij hun levensstijl en een duurzamere manier van leven mogelijk maken. Mensen regelen dit zelf met anderen in energiecoöperaties en er staan partijen op die zich specialiseren in een onderdeel van de keten van duurzame energie, zoals opslag of laadinfrastructuur. Bedrijven contracteren steeds vaker voor lange termijn duurzame elektriciteit uit aanwijsbaar duurzame bronnen, zoals onshore en offshore windparken, of ontwikkelen die parken zelf.

Digitalisering

De vraag naar diensten voor (realtime) energiemanagement, decentrale energieoplossingen en elektrisch vervoer stijgt. Digitalisering geeft ons de mogelijkheid om klanten meer inzicht in en regie te geven over hun energiegebruik. Ook krijgen kleinere partijen zoals start-ups eenvoudiger toegang doordat de kosten voor klantsystemen (bijvoorbeeld cloudoplossingen voor het onderhouden van klantrelaties) zijn gedaald. Het succesvol koppelen van start-ups aan bedrijven vereist echter een goed besluitvormingsproces met diepgaande kennis van nieuwe territoria.

Technologische ontwikkelingen ontstaan in verschillende industrieën. Ook in de energiewereld zien we daardoor nieuwe branchevreemde partijen toetreden. Het betreft aan de ene kant technologiereuzen zoals Amazon, Google en Apple die nieuwe diensten introduceren in domeinen die energieleveranciers nog aan het verkennen zijn (zoals smart home). Daarnaast zien we toetreders uit de automotive industrie (zoals Tesla en BMW) en schuiven de energie- en telecommarkt dichter naar elkaar toe (zoals NLE en Synnion).

Aanpassing van wet- en regelgeving

De energiemarkt blijft sterk gereguleerd. Kaders voor de regelgeving worden aangepast voor de integratie van trends als digitalisering, data, decentralisatie en de instroom van hernieuwbare energiebronnen. De ondersteuning van nieuwe regelbare capaciteit verschilt per land: in Nederland bestaat nu geen ondersteuning, terwijl in bijvoorbeeld Groot-Brittannië veilingen worden georganiseerd met specifieke prikkels voor nieuwe capaciteit. Hetzelfde geldt voor nationaal georiënteerde beprijzing van CO2-uitstoot. Dit kan leiden tot een steeds ongelijker internationaal speelveld op de groothandelsmarkt voor elektriciteit.

Klimaatbeleid speelt een steeds grotere rol, zoals blijkt uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III. Ook in Duitsland en België heeft klimaatbeleid aandacht van de politiek. In Duitsland is klimaat een belangrijk punt in de onderhandeling voor de nieuwe coalitie. Aangescherpte doelen, internationaal en nationaal, stimuleren de ontwikkeling van nieuwe technieken, en de uitfasering van aardgas biedt kansen voor de groei van duurzame warmte.

De invulling van de mondiale en nationale doelen gebeurt op lokaal niveau. Gemeenten hebben een eigen duurzaamheidsdoelstelling en zijn daardoor belangrijk voor de verduurzaming van het lokale energiesysteem. Gezien de ontwikkelingen in de technologie en regulering worden lokale afwegingen voor de energievoorziening (bijvoorbeeld voor warmte) en de benodigde netwerkinvesteringen steeds belangrijker.

Belanghebbenden en materialiteit

Wat vinden onze belanghebbenden relevant?

Tot onze kring van belanghebbenden rekenen we klanten (zowel particuliere als zakelijke), aandeelhouders, financiers en investeerders, omwonenden en coöperaties, medewerkers en Ondernemingsraad, alsmede natuur- en milieuorganisaties.

Bovenal zijn onze belanghebbenden mensen. Mensen met wie wij samen onze missie willen waarmaken. Mensen met allemaal hun eigen beweegredenen en belangen hierin.

In onze contacten met belanghebbenden toetsen we met regelmaat of wij de gezamenlijke belangen voldoende dienen en onze beloftes nakomen. Zeker in de huidige fase, waarin de markt in transformatie is, zijn de steun en het vertrouwen van onze belanghebbenden onmisbaar.

In 2017 hebben we opnieuw onderzocht wat onze belanghebbenden relevant vinden. Dit noemen we het materialiteitsonderzoek. We hebben onze strategische kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) langs vijf materiële thema’s opgezet. Uit de gesprekken met onze belanghebbenden blijkt dat deze vijf thema’s voor hen relevant zijn. Verschillende onderliggende onderwerpen zijn relevant voor onze belanghebbenden. In de tabel hierna geven we hiervan een overzicht.

Voor een uitgebreid overzicht van de contactmomenten, bespreekpunten en uitkomsten verwijzen we naar de bijlage.

Onderwerpen die stakeholders belangrijk vinden

per materieel thema

Leven binnen de grenzen van de aarde
  • CO²-uitstoot
  • Klimaatverandering
  • Luchtkwaliteit
  • Biodiversiteit
  • Circulariteit
  • Energieprestatieladder/Greenkey/MVO
  • Assetontwikkeling in de regio
  • Vertaling in groeidomeinen
Klanten doen mee aan de energietransitie
  • Meerdere producten/diensten per klant
  • Producten/diensten helpen klanten op elk punt in de transitie
  • Innovatie
  • Klanten zijn betrokken bij de ontwikkeling van onze productiecapaciteit
  • Inspireren tot verduurzaming
Relevant voor de klant
  • Klanttevredenheid
  • Eerlijke prijs
  • Gemak/ontzorging

Betrokken medewerkers
  • Alignment met de strategie
  • Klantgerichtheid/mogelijkheid om klanten echt te helpen
  • Kennis en vaardigheden
  • High Performance Organisation (HPO)
  • Werkgelegenheid in de regio
Een gezond financieel rendement
  • ROCE
  • FFO/net debt ratio
  • EBITDA
  • Transparantie
  • Risicoprofiel
  • Continuïteit
  • (buitenlandse) investeringen
  • Vergelijking met andere bedrijven

Visie, missie en strategie

One Planet

Ons streven is om de energiebehoefte in onze keten binnen de grenzen van een leefbare planeet te krijgen. Niet alleen voor onszelf, maar ook voor de generaties na ons.

Onze ambitie: het leven van zoveel mogelijk mensen verduurzamen

We hebben maar één aarde. Op dit moment gebruiken we wereldwijd 1,6 keer zo veel als zij aankan. Steeds meer mensen zijn bezorgd over onze aarde. Zij zijn zich bewuster van hoe we leven, wat we eten en hoe we de aarde belasten. Over de hele wereld worden we geconfronteerd met klimaatverandering en schaarser wordende bronnen. Mensen willen iets doen, een bijdrage leveren aan het leefbaar houden van onze planeet. Het is onze overtuiging dat iedereen energie en verduurzaming in eigen hand kan nemen. Dus ook de energietransitie en het tempo waarin deze zich voltrekt.

Onze visie: Duurzaam decentraal samen

We zijn niet de enige partij die kiest voor duurzaam. Onze visie – de bril waarmee we naar de wereld kijken – maakt dat wij ons onderscheiden van andere bedrijven. De energietransitie draait om de verschuiving van een centraal georganiseerd energiesysteem naar een systeem waarin mensen zelf of samen hun energie duurzaam regelen. Op straat- of wijkniveau, samen met de buren bijvoorbeeld.

De energietransitie is geen toekomst meer, we zitten er middenin. Steeds meer mensen gaan mee in de duurzame gedachte. Met elektrisch vervoer, zelf opwekken, energiebesparing, opslag. Uit het onderzoek PanelWizard 2015, in opdracht van Eneco, blijkt dat één op de vijf huishoudens verwacht over tien jaar zelfvoorzienend te zijn. Dat hoeven ze niet alleen te doen. Wij helpen hen met innovatieve energie-oplossingen. Met nieuwe producten en diensten, innovaties, nieuwe verdienmodellen. Daarom hebben we onze missie aangescherpt. Van ‘Duurzame energie voor iedereen’ naar: ‘Duurzame energie van iedereen’.

Onze missie: Duurzame energie van iedereen

De energietransitie gaat niet sec over techniek, maar over mensen en de keuzes die zij maken met behulp van die techniek. Zien we de klant als mens, dan krijgen we inzicht in zijn drijfveren. En dat is nodig in een rol als dienstenleverancier, waarbij klanten – of liever mensen – aan de knoppen zitten. Energie is niet ‘van ons’, ‘voor de klant’, maar ‘van de klant’, mede mogelijk gemaakt ‘door ons’. Het betekent dat wij ons nog meer gaan bezighouden met het ontwikkelen van producten en diensten waarmee consumenten en bedrijven zelf energie opwekken, opslaan, gebruiken en delen. Het is aan ons om een verbindende functie te vervullen. We moeten nog verder buiten de gebaande paden treden en nog sneller vernieuwen.

Onze strategie

Met onze strategie maken we onze missie waar. In toenemende mate helpen we klanten die energie produceren en verbruiken. Met de integratie van slimme oplossingen in huishoudens en bedrijven leveren we maatwerk.

Ons huidige systeem was tot voor kort nog helemaal gericht op energielevering vóór de meter. Het gebied daarachter kenden we nauwelijks. En dat gaat radicaal veranderen. Het grootste deel van de energierevolutie speelt zich straks af ‘achter de meter’.

Groeidomeinen en strategische pilaren

We maken onze ambitie waar binnen onze groeidomeinen: Klanten, Hernieuwbare bronnen en Innovatieve diensten. De gebieden waarin we versneld willen groeien richting 2020 en waarmee we mensen, bedrijven en de samenleving helpen in de energietransitie. Binnen deze domeinen zijn het de strategische pilaren 'energy as a service', 'client sources' en 'smart sustainable solutions' waar de groei op steunt.

We groeien in deze domeinen door in te zetten op onze kracht; we maken gebruik van onze diversiteit en marktkennis en werken samen met partners om vaart te maken in de energietransitie. De behoeften van onze klanten bepalen de vraag naar (duurzame) energie: een comfortabel klimaat in huis, voorspelbare energiekosten en een veilige installatie. Energie ontwikkelt zich als serviceproduct. We gaan van de levering van elektriciteit, gas en warmte naar het bieden van diensten. Klanten betalen ons voor de kwaliteit, het gemak en het comfort van de service die we leveren. We bieden onze klanten het comfort, het gemak en de integrale ervaring die ze zoeken op basis van hun persoonlijke wensen. Zo zetten we samen stappen in de transformatie. We noemen dit 'energy as a service'.

Om behoud van comfort en bewustzijn van energie te creëren, werken we aan 'smart sustainable solutions'. We brengen slimme en geïntegreerde diensten die voortkomen uit de nieuwste technologieën en data-gedreven platforms. En we brengen vraag en aanbod op lokaal niveau beter bij elkaar. Dit doen we zelf of samen met partners die technieken leveren die passen in onze dienstverlening.

De groei in hernieuwbare bronnen bereiken we door in te zetten op 'client sources'. Door te partneren met onze klanten en een directe link te leggen tussen hernieuwbare opwek en de energievraag van de klant realiseren wij met dezelfde middelen meer duurzame productie (elektriciteit en warmte), dragen we bij aan lokale verankering en acceptatie van duurzame projecten, verhogen wij het vertrouwen in onze investeringen en delen we het risico met andere partijen.

‘Met onze 6% duurzame energie liggen we als Nederland enorm achter’

Marjan Minnesma
directeur Urgenda
Lees meer
Internationale groei

Eneco is een Nederlands energiebedrijf. Daar zijn we trots op, maar we stoppen niet bij de grens. Om onze ambitie waar te maken zijn we actief in Nederland, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.

sVorige paragraaf:
Introductie Bestuursverslag
sVolgende paragraaf:
Voortgang